دیدار معنوی مثنوی عُرس مولانا ز خاک من اگر گندم بر آیداز آن گر نان پزی مستی فزایدخمیر و نانبا دیوانه گرددتنورش بیت مستانه سرایداگر بر گور من آیی زیارتتو را خرپشته ام رقصان نمایدمیا بی دف به گور من برادر !که در بزم خدا غمگین نشایدبرای عارفان حق که جهان مادی را تنها یکی از مراحل سیر و تکامل روحانی انس...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا (۵۴)عنوان پانزده:{ قاضی و زنِ جوحی*}مفتون شدنِ قاضی بر زنِ جوحی، و در صندوق ماندن، و نایبِ قاضی صندوق راخریدن؛ باز سال دوم آمدنِ زنِ جوحی بر امیدِ بازیِ پارینه و گفتنِ قاضی که مراآزاد کن و کسِ دیگر بجوی اِلی آخِرِالقِصِّهمولانا برای نشان دادن ...

دیدار معنوی مثنویرنگِ بی رنگی (بخش نخست)وه؛ چه بی رنگ و بی نشان که منمکی ببینم مرا چنان که منم کی شود این روانِ من ساکناینجنین ساکنِ روان که منم ...تصور کنیم میان دشتی راه می پیماییم که سلسله جبالی در دوردستان طرحی از خود رانمایش می دهد. همچنان که بسوی آن پیش می رویم؛ کوه ها عظیم تر شده سر درابرهافر...

دیدار معنوی مثنویرنگ بی رنگی(بخش دوم)از نظرگاه مولانا در دنیای اضداد، کفر فرعون بر اثر وجود موسی (ع) بوده ست:تو مگو که من گریزانم ز «نیست»بل که او از تو گریزان ست، بیست !!*ظاهرا می خوانَدَت او سوی خود وز درون می رانَدَت با چوبِ رَد * نعل های باژگون* است ای سلیمسرکشیِ فرعون می دان از کلیم ...* بیست؛ ...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژهوش ربا (۵۳)دربخش پیش حکایت به آنجا رسید که معرّف؛ نداشتنِ استعداد و قابلیّتِ شاهزاده را دلیلِدیر آمدن وی به درگاه پادشاه چین ذکر کرد. و دیدیم که مولانا نیز ابیاتی در تایید این نظر_که در واقع مقوله ای فلسفی ست _ بر زبان راند . اینک ببینیم پادشاهِ چین چ...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا (۵۰)حکایت به اینجا رسیده بود که شاهزاده؛ مفتون خیال دختر پادشاه چین برای خواستگاریش بدون محابا به حضور شاه رسید : ( ار بیت ۴۳۹۴ به بعد)- میش مشغول ست در مَرعای* خویشلیک چوپان واقف ست از حالِِ میش ۹کُلُّکُم راعٍ بداند از رمهکی* علف خوار ست و کی...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا (۵۱)اکنون شاهزادهٔ بزرگین به زانوی ادب در برابر پادشاه چین نشسته است و معرّفان به بیاناحوال وی پرداخته اند.(از بیت ۴۴۰۷ به بعد)پس معرِّف پیشِ شاهِ مُنتَجَب*در بیانِ حالِ او بگشود لب ۲۳گفت:« شاها! صیدِ احسانِ توَستپادشاهی کن؛ که بی بیرون شوَست*...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا (۵۲)آنگاه معرِّف در بیان اوصاف شاهزاده ادامه می دهد: (از بیت ۴۴۲۲ به بعد)« عاملِ* عشق است؛ معزولش مکنجز به عشقِ خویش مشغولش مکن» ۳۸و همچنین از زبان شهزاده می گوید:«منصبی کآنم ز رویت مُحجِب* استعینِ معزولی ست* و نامش منصب است » ۳۹پس از آن وی در...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنوی دیدار مثنوی در دژ هوش ربا (۴۹)(عنوان چهاردهم)مکرر کردن برادران؛پند دادنِ بزرگین را؛ تاب نا آوردنِ او آن پند را و در رمیدنِ اواز ایشان؛ شیدا و بی خود رفتن و خود را در بارگاهِ پادشاه انداختن؛ بی دستوری *خواستن. - لیک از فرطِ عشق؛ نه از گستاخی و لااُبالی - اِلی آخِرِهِ م...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنوی دیدار مثنوی در دژ هوش ربا(۴۸)عشق؛ از اوّل چرا خونی بوَد؟تا گریزد آن که بیرونی بوَد ... نوشتار پیشین در اعتراض فرشتگان به درگاه حق بود؛ که چرا حاجات بی ایمانان غالبازود بر آورده می شود اما مؤ منان باید سال ها صبر و کوشش کنند تا شاید به آرزوییبرسند؟ حکمت این یک بام و دو...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا (۴۷)(عنوان سیزدهم)حکایت آن شخص که خواب دید که آنچه می طلبی از یَسار؛ به مصر وفا شود.آنجاگنجی ست درفلان محلّه درفلان خانه. چون به مصر آمد؛ کسی گفت « من خوابدیده ام که گنجی ست به بغداد در فلان محله؛ در فلان خانه.» نامِ محلّه وخانهٔ اینشخص بگفت. ...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا (۴۶)حیرانیتا اینجا سخن بر سر آن بود که هر چند عطای غیبی وایسته به کوشش سالک نیست اما نتیجهٔ حاصله از مجاهدات؛ فرد صادق را به چنان حیرتی می کشاند که مستعد ادراک ودریافت پاداش حق می گردد:در دلت خوف افکند از* موضعیتا نباشد غیرِ آنت مَطمَعی* ۱۳در ...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا (43)آیینۀ "بوک""بوک" مخفّفِ " بُوَد که" و "باشد که" اشاره به امید گویندۀ آن به روی دادن موضوعی ست.این ترکیب ،در گویش ،گاهی به همین صورت بکار می رود و گاهی "بوک" نوشته شده ولی"بوکه" خوانده می شود :بر نقد زن ای دوست، که محبوب ِ تو نقد استای چشم ...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا (44)مولانا میانۀ گفتار شاهزادۀ بزرگین، رشته سخن را قطع کرده شنونده را به موضوعی پر معنی پند می دهد.این که کوشش در راه رسیدن به حق؛ از هر چه باشد، بی ثمر نمی ماند.تفصیل آن را در عنوان زیر می بینیم:(عنوان دوازدهم)بیان مجاهد که دست از مجاهده بر ن...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا(۴۵)مولانا در تایید سخن شاهزادهٔ بزرگین ادامه می دهد. (از بیت ۴۱۸۰ به بعد)حق مَعیّت گفت و دل را مُهر کردتا که عکس آید به گوشِ دل نه طَرد* ۶چون خَطائَین* آن حساب ِ با صفاگرددش روشن ز بعدِ دو خطا ۷ بعد از آن گوید اگر دانستمیاین معیّت را؛ کی او را...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنوی دیدار مثنوی در دژ هوش ربا (37)پس از آن مولانا ضمن بازگویی پند برادر بزرگین از زبان دو شاهزادۀ دیگر، به سالکان تک رو و مغرور بهکوشش شخصی که نمی خواهند زیر بار تربیت پیری باشند هشدار می دهد: (ار بیت 4100 به بعد)خود نبینی تو دلیل ای جاه جو*ور* ببینی، رو بگردانی از او 47ک...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا (36)سپس مولانا وقفه ای در ادامه حکایت آورده به بیان آفات سیر و سلوک بدون پیر می پردازد ورهروان را از خطرات ِ پیران دروغین آگاهی می دهد. ار بیت 4086 به بعد:این جهان ِ پر ز نُقل و پر ز نان چون دهان ِ باز ِ آن تمساح دان 33بهر ِ کرم و طعمه، ای روز...

دیدار معنوی مثنویمناجات ای ببسته خواب ِ جان از جادوی !سخت دل یارا؛ که در عالم توی ...مثنوی و دیوان شمس از معدود آثار ادب ِ صوفیه اند که در آنها بارها گوینده و شنونده بدون هیچواسطه ای متحد گشته اند. عاشق زمانی حسب حال خود را باز می گوید و زمانی دیگر از زبانمعشوق پاسخ خود را می شنود. در هر حال این مول...

دیدار'>دیدار معنوی مثنوی'>مثنویدیدار مثنوی در دژ هوش ربا (35)برادران دیگر زبان به پند ِ شاهزاده می گشایند که : (از بیت 4072 به بعد)آن دو گفتندش نصیحت در سَمَر*که:" مکن ز اَخطار* خود را بی خبر 18هین منه بر ریش های ما نمکهین مخَور این زهر بر جَلدیّ* و شک 19جز به تدبیر ِ یکی شیخی خبیر*چون روی؟ چون نبوَ...

دیدار معنوی مثنوی شکفتگی و اضمحلال در نگاه مولانا مقدمه : چندی پیش یکی از استادان فلسفه در آلمان از من خواست درباره این مضمون از مولانا مطلبی آماده کنم . چند هفته ای گذشت و به گوشه ای از منظومۀ اندیشه مولانا نظریانداخته حاصل را در نشستی از فرهیختگان آلمانی که مشتاق شناخت بیشتری از ویبودند بیان کردم....